Có phải đứa trẻ nào khò khè cũng bị suyễn?

Có hai kiểu khò khè ở trẻ nhỏ dưới 6 tuổi
– Trẻ chỉ bị khò khè mỗi khi nhiễm siêu vi đường hô hấp cấp. Gia đình và bản thân trẻ không có cơ địa dị ứng như chàm, nổi mề đay, lác sữa… nhóm trẻ này sẽ hết khò khè trước 6 tuổi và sau đó không bị suyễn nữa.
– Nhóm trẻ còn lại bị khò khè, nhưng do cơ địa dị ứng trong gia đình, thường là chàm nên triệu chứng suyễn của trẻ sẽ kéo dài cho đến lớn.
Ở trẻ 6 – 14 tuổi: Nếu trẻ khó thở thường xuyên, cha mẹ bị suyễn, trẻ lại có các biểu hiện dị ứng như mày đay, chàm… thì thường là trẻ bị suyễn. Ở những trẻ này, có thể điều trị hơi quá mức, nhưng những đợt khò khè của chúng sẽ nhẹ hơn, mau hết hơn nếu dùng các loại thuốc kháng viêm và giãn phế quản hơn là kháng sinh.
Trong những trường hợp này, khi chẩn đoán có bác sĩ gọi là viêm phế quản dạng suyễn, viêm phế quản khò khè nhưng thực ra theo “Chiến lược toàn cầu về bệnh suyễn” thì các bác sĩ nên dùng thẳng từ suyễn thì hợp lý hơn.
Chụp phim phổi sẽ giúp thầy thuốc trong việc chẩn đoán phân biệt những bệnh này.
Những dấu hiệu nào giúp nghi ngờ trẻ bị suyễn?
– Có tiếng rít hay tiếng như huýt sáo khi thở ra, hay những đợt thở rít tái đi tái lại.
– Bị ho, đặc biệt là về đêm, gần sáng.
– Đêm ngủ bị thức giấc vì ho hay khò khè, khó thở.
– Bị ho hay khò khè sau khi trẻ chạy giỡn, vận động nhiều.
– Có vấn đề về hô hấp vào một mùa nhất định nào đó trong năm.
– Bị ho, thở rít hay khó thở, nặng ngực khi gặp những tác nhân kích thích như lông chó, mèo, các hóa chất dạng xịt, bụi khói, khói thuốc lá, xúc động mạnh, khóc, cười quá mức, thay đổi thời tiết, các loại thuốc…
– Bị cảm nhập vào phổi tái đi tái lại hoặc kéo dài hơn 10 ngày mới hết.
– Khi có triệu chứng hô hấp thì phải dùng thuốc giãn phế quản mới hết.
– Càng nên nghĩ nhiều đến bệnh suyễn khi gia đình hoặc bản thân trẻ có người thân bị suyễn hoặc có cơ địa dị ứng (chàm, mày đay, lác sữa…).
– Nếu trẻ ngoại trừ chứng ho tái đi tái lại, còn lại đều khỏe mạnh bình thường thì cũng nên nghĩ đến bệnh suyễn.
Ngoài ra, cũng có những dạng suyễn không rõ ràng như sổ mũi tái đi tái lại hoặc chỉ có tằng hắng.
Làm sao xác định là trẻ có bị suyễn hay không?
Thầy thuốc chuyên khoa có thể chẩn đoán trẻ có bị suyễn hay không bằng những cách sau:
– Điều trị giống như suyễn mà trẻ dứt các triệu chứng là cách chẩn đoán suyễn chắc chắn nhất.
– Đối với trẻ hơn 5 tuổi, làm hô hấp ký với test giãn phế quản có kết quả dương tính cũng là một cách chẩn đoán khách quan.
– Theo dõi lưu lượng với lưu lượng đỉnh kế.
Mời bạn thử nhớ lại: Béo phì
1. Béo phì là tình trạng:
a. Cơ thể không cân đối.
b. Trọng lượng cơ thể vượt quá mức bình thường.
c. Khối lượng mỡ tích tụ trong cơ thể tăng quá mức bình thường.
d. Câu a và c đều đúng.
2. Nguyên nhân gây béo phì:
a. Di truyền chiếm 90%.
b. Đa số do các bệnh lý (nội tiết, tim mạch…).
c. Yếu tố ngoại sinh (chế độ ăn uống, vận động, sinh hoạt…).
d. Tất cả đều đúng.
3. Yếu tố thuận lợi của béo phì:
a. Sống tại nông thôn.
b. Ít hoạt động thể lực.
c. Có sự thay đổi đột ngột về chế độ ăn.
d. Câu b và c đều đúng.
4. Nguy cơ của béo phì:
a. Dễ mắc các bệnh lý: tiểu đường, cao huyết áp, bệnh mạch vành…
b. Nguy cơ bị ung thư: ung thư vú, gan mật, đường ruột, tiền liệt tuyến.
c. Ảnh hưởng tâm sinh lý và mối quan hệ xã hội.
d. Tất cả đều đúng.
5. Nguy cơ tim mạch do béo phì:
a. Giảm cung lượng tim.
b. Giảm thể tích máu.
c. Tăng huyết áp.
d. Tất cả đều đúng.
6. Biện pháp xác định béo phì:
a. Khám lâm sàng.
b. Chỉ số cân nặng theo chiều cao (BMI).
c. Đo tỷ lệ mỡ, tỷ lệ eo/mông.
d. Tất cả đều đúng.
7. Nguyên tắc điều trị béo phì:
a. Giảm cân càng nhanh càng tốt.
b. Giảm năng lượng ăn vào và tăng năng lượng tiêu hao.
c. Chỉ can thiệp khi có béo phì thật sự.
d. Tất cả đều đúng.
8. Những điều cần lưu ý khi thực hiện ăn kiêng:
a. Hạn chế uống nước lọc.
b. Cần quyết tâm áp dụng một thực đơn ăn kiêng tuyệt đối.
c. Ăn đầy đủ các bữa ăn và cung cấp đủ các chất dinh dưỡng.
d. Giảm dần số bữa ăn trong ngày.
9. Các biện pháp phòng ngừa và điều trị béo phì:
a. Chế độ dinh dưỡng.
b. Vận động, tập luyện thể thao.
c. Thuốc, phẫu thuật.
d. Tất cả đều đúng.
10. Tiêu chuẩn của thuốc điều trị béo phì:
a. Có hiệu quả giảm khối lượng mỡ của cơ thể.
b. Không gây loãng xương, mất nước, teo cơ.
c. Không gây nghiện, có thể sử dụng lâu dài.
d. Tất cả đều đúng.
Đáp án: 1c, 2c, 3d, 4d, 5c, 6d, 7b, 8c, 9d, 10d
PV – -Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Năm 1999

Những quan điểm đối nghịch về vitamin

Hiện tại vẫn chưa có những thông tin bổ sung về khả năng phòng ngừa bệnh ung thư của beta – caroten và các loại caroten khác. Dẫn chứng không nên sử dụng những loại thuốc nói trên với mục đích phòng chống ung thư. Phòng ngừa ung thư bằng rau xanh và trái cây vẫn là biện pháp có hiệu quả hơn so với việc sử dụng bất kỳ loại chất phụ gia nào dưới dạng thức ăn.
L.Poling và các tín đồ vitamin
Trong giới các thầy thuốc ở Mỹ có một câu nói đùa chí lý những người hâm mộ vitamin có một loại nước tiểu đắt nhất thế giới! Những người hâm mộ vitamin cho rằng bổ sung vitamin là cần thiết với tất cả mọi người không những cần phải vitamin hóa, một cách toàn diện mà còn cần phải dùng chúng với liều thật cao. L.Poling nhà sinh hóa hai lần được giải thưởng Nobel được những tín đồ vitamin suy tôn như một thần tượng. L. Poling nghiện vitamin rất nặng trong những năm cuối đời, hàng ngày ông dùng tới 8 trăm đơn vị vitamin E một khối lượng rất lớn, gấp đôi liều lượng thuốc mà y học hiện đại quy định dùng trong ngày, còn đối với vitamin C thứ thuốc yêu thích nhất của ông, hàng ngày ông xơi tới 18 gram, 300 lần lớn hơn lượng cần thiết đối với cơ thể. Poling có tuổi thọ cao, đã vượt qua cột mốc tuổi 90. Các môn đệ khoa học của ông tất nhiên đã giải thích sự trường thọ của sư phụ trên cơ sở ưu điểm của vitamin. Tuy nhiên, chúng ta cũng biết trong lịch sử rất nhiều người có tuổi thọ còn cao hơn thế, mà chẳng cần dùng tới các thứ polivitamin bổ sung. Mặt khác, những giải nobel mà poling được trao tặng lại không liên quan đến vitamin một giải trong lĩnh vực hóa học và một giải cho sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình. Năm 1971, Poling xuất hiện với cuốn sách vitamin C và bệnh cảm cúm nổi tiếng, tiếp theo là cuốn Bệnh ung thư và vitamin C, trong đó khẳng định: vitamin C liều cao có khả năng cải thiện tình trạng của một số dạng ung thư và kéo dài sự sống. Có điều những phát minh về vitamin được trình bày trong 2 cuốn sách trên thực ra mới chỉ được kiểm nghiệm trên giấy, Poling chưa từng tiến hành các nghiên cứu thực nghiệm trên quy mô lớn, mà chỉ dựa trên các tài liệu và những suy luận. Những hình thức quảng cáo khôn khéo đã khiến dân chúng tin rằng, các chất đó có thể giúp con người chiến thắng bệnh ung thư, và nhiều chứng bệnh khác. Và trên thực tế, lợi ích kinh doanh vẫn mạnh hơn tư duy sáng suốt. Có điều y học vốn không phải là toán học hoặc vật lý lý thuyết, bằng con đường nghiên cứu như vậy trong trường hợp may mắn nhất cũng chỉ có thể tìm ra được một lý thuyết đẹp. Khách quan mà nói, lý thuyết về vitamin C của ông đúng là rất hấp dẫn, tuy nhiên để đạt tới chân lý như vậy vẫn chưa đủ, những lý thuyết đẹp không phải bao giờ cũng đúng.
Báo động của tổ chức y tế thế giới
Những năm gần đây, đối với việc phòng ngừa ung thư, người ta đã đặt rất nhiều hy vọng vào các vitamin chống oxy, đặc biệt là beta-carote tiền vitamin A và vitamin E. Nhiều công trình nghiên cứu đã khẳng định những người thường xuyên sử dụng rau xanh và trái cây chứa nhiều vitamin rất ít khi bị mắc ung thư. Bí quyết chiến thắng bệnh ung thư tưởng như đã tới gần, thế là kinh doanh đã vượt trước khoa học, ngành sản xuất và buôn bán các chất phụ gia có vitamin A và vitamin E tràn ngập khắp toàn cầu. Tuy nhiên những công trình nghiên cứu gần đây cho thấy, các chất phụ gia có chứa các caroten không những không có khả năng ngăn chặn, mà ngược lại còn làm cho bệnh ung thư phát triển mạnh hơn. Thí dụ tỷ lệ đàn ông nghiện thuốc lá có sử dụng các caroten bị mắc ung thư phổi cao hơn những người hút thuốc mà không dùng tới loại vitamin đó. Mặt khác, tỷ lệ tử vong vì các bệnh tim mạch ở những người sử dụng các thứ thuốc chứa caroten cũng cao hơn. Chính vì vậy gần đây, Tổ chức y tế thế giới đã đưa ra một tuyên bố có tính báo động: “Hiện tại vẫn chưa có những thông tin bổ sung về khả năng phòng ngừa bệnh ung thư của beta – caroten và các loại caroten khác. Dân chúng không nên sử dụng những loại thuốc nói trên với mục đích phòng chống ung thư. Phòng ngừa ung thư bằng rau xanh và trái cây vẫn là biện pháp có hiệu quả hơn so với việc sử dụng bất kỳ loại chất phụ gia nào dưới dạng thức ăn. Tuy nhiên, lời tuyên cáo của Tổ chức y tế dường như đã bị phớt lờ. Các chất phụ gia có chứa caroten vẫn cứ được sản xuất hàng loạt và tràn ngập thị trường. Những hình thức quảng cáo khôn khéo đã khiến dân chúng tin rằng, các chất đó có thể giúp con người chiến thắng bệnh ung thư, và nhiều chứng bệnh khác. Và trên thực tế, lợi ích kinh doanh vẫn mạnh hơn tư duy sáng suốt. Tóm lại, hiện tại trong giới khoa học vẫn chưa có một quan điểm thống nhất về tác dụng của một số vitamin, còn trên thị trường vitamin cũng như bất kỳ một thị trường vitamin cũng như bất kỳ một thị trường nào khác, đôi khi vẫn có những xung đột không chỉ về quan điểm khoa học, mà còn vì lợi ích giải đáp cuối cùng, có lẽ chúng ta nên nhớ lại một chân lý cổ xưa: “Mọi thứ đều là những chất độc và mọi thứ đều là thuốc. Vấn đề mấu chốt chỉ là ở liều lượng” (Theo Zdorovie Nga).
Thái Hư-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 62(874)1999

Nước máy một giải pháp tích cực cho vấn đề nước sạch nông thôn

Nước sách nông thôn đến nay vẫn là vấn đề khó khăn, phức tạp vì nó gắn liền với một khu vực rộng lớn chiếm tới 80 phần trăm dân số, thu nhập của người dân nông thôn còn thấp, chưa nói đến những tập quán lạc hậu về sư dụng nước từ xưa để lại. Theo kết quả điều tra mới đây của Trung tâm nước sạch vệ sinh môi tường Hà Nam ở 56 xã trên 114 xã, phường thì mới chỉ có 20,8 phần trăm dân số ở khu vực nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh, trong khi cả nước là 40 phần trăm. Đặc biệt những hộ đói nghèo ở nông thôn chiếm trên dưới 10 phần trăm vẫn phải ăn nước giếng làng bị ô nhiễm. Do việc dùng nước không hợp vệ sinh nên một số căn bệnh có liên quan với việc sư dụng nước không giảm. Bệnh phụ khoa chiếm tỷ lệ là 30 phần trăm, bệnh đau mắt hột là chiếm 16,4 phần trăm, bệnh ngoài da chiếm là 15,7 phần trăm, bệnh tiêu chảy chiếm 8,6 phần trăm. Những năm gần đây, nhờ công cuộc đổi mới đất nước, với những chủ trương chính sách ở tầm vĩ mô vấn đề nước ở nông thôn đã có một cuộc cách mạng trên quy mô rộng. Tinh Hà Nam từ ngày tái lập tỉnh vào tháng 1 năm 1997, đã sửa chữa làm mới và đưa vào sử dụng 5084 giếng nước trong đó có 750 giếng khoan do tổ chức Unicef tài trợ xây dựng 2242 bể chứa nước lắp đặt 17 nghìn mét ống dẫn nước ở khu dân cư. Đặc biệt tính đến hết năm 1998, ở địa bàn nông thôn Hà Nam đã xây dựng và đưa vào sử dụng 9 công trình cấp nước tập trung, kinh phí do nhân dân đóng góp kết hợp với tập thể, nhà nước và các tổ chức hỗ trợ. Riêng hệ thống cấp nước bệnh viện Lý nhân do tổ chức MFS tài trợ 100 phần trăm kinh phí. Các công trình cấp nước tập trung được phân bổ ở huyện Thanh Liêm 2, xã Thanh Nghi, công suất là 80 mét khối trong một ngày đêm, cấp nước cho 1200 dân, công trình ở xã Thanh Thủy, công suất là 150 mét khối trong một ngày đêm, cấp nước cho 1600 hộ dân. Huyện Kim Bảng có 5 bao gồm Ba Sao 1, công suất 90 mét khối trong một ngày đêm, cấp nước cho 1500 dân, Ba Sao 2 công suất là 90 mét khối cho một ngày đêm, cấp nước cho 1500 dân. Ngọc Sơn, công suất là 335 mét khối cho một ngày đêm, cấp nước cho 5 nghìn dân. Nhật Tân công suất là 45 mét khối trong một giờ, cấp nước cho 10 nghìn dân, Nhật Tựu hoàn thành giai đoạn 1 công suất là 30 mét khối trong một giờ cấp nước cho 3500 dân, huyện Lý Nhân 1 – ở xã Hàn Mạc, công suất là 40 mét khối trong một giờ, phục vụ 2500 dân, thị xã Phủ Lý công trình nước máy ở xã Liêm Chính, công suất là 20 mét khối trong một giờ phục vụ 3.500 dân. Đến nay, tỉnh Hà Nam đã có 4 huyện trên tổng 6 huyện, thị có công trình nước sạch tập trung ở khu vực nông thôn, phục vụ cho 30.300 dân. Đây thực sự là những chấm đỏ trên bản đồ nước sạch của khu vực nông thôn tỉnh Hà Nam. Một điều ai cũng nhận thấy là ở những làng, xã được sử dụng nước máy, các bệnh như tiêu chảy, đau mắt hột, bệnh phụ khoa, bệnh ngoài da đã giảm đi rõ rệt. Đời sống nông dân được cải thiện khi có điện, nước máy. Hiện nay, Trung tâm nước sạch vệ sinh môi trường Hà Nam đang chuẩn bị xúc tiến cho xây dựng 2 hệ thống cấp nước nối mạng có quy mô cấp nước cho từ 50 hộ đến 70 hộ ở thôn Trung Đồng, xã Văn Xá, huyện Kim Bảng, và Trạm xá xã Bình Nghĩa, huyện Bình Lục. Đây là loại hình cấp nước tập trung quy mô phù hợp với các làng, xóm vùng đồng trũng, có vốn đầu tư nhỏ dưới 100 triệu đồng. Nước được xử lý tập trung vừa bảo đảm chất lượng, vừa giữ được ổn định tầng nước ngầm. Có thể khẳng định mô hình nước máy quy môi vừa và nhỏ là một giải pháp tích cực, phù hợp với vùng nông thôn. Kết hợp với giếng khoan, giếng đào, bể chứa, bể lọc… thì trong thời gian không xa, mục tiêu nông dân được sử dụng nước sạch là có thể thực hiện được. Mô hình nước sạch nông thôn mà Hà Nam đã và đang thực hiện, các địa phương trong cả nước có thể vận dụng trên bước đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo tinh thần nghị quyết đại hội đảng lần thứ VIII đã đề ra.
Nguyễn Bảo-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 62(874)1999

AIDS – Im lặng là chết

Trách nhiệm giải trình – chủ đề chính của Ngày Thế giới phòng chống AIDS năm nay – yêu cầu từng vị Tổng thống, từng ngài Thủ tướng, mỗi vị đại biểu Quốc hội, các Nghị sĩ, và mỗi chính trị gia sẽ quyết định và tuyên thệ “Phòng chống AIDS sẽ bắt đầu từ chính bản thân tôi”. Trách nhiệm giải trình cũng đòi hỏi các nhà lãnh đạo phải tăng cường các nỗ lực nhằm bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương, đó là những người sống với AIDS, thanh thiếu niên, người hành nghề mại dâm, người tiêm chích ma túy, hoặc nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới. Trách nhiệm giải trình cũng yêu cầu tất cả mọi người cùng nhau hợp tác cùng với nhóm xã hội dân sự đóng vai trò trọng yếu trong cuộc chiến chống AIDS. Trách nhiệm giải trình cũng đòi hỏi các nhà lãnh đạo phải hành động để có được những thay đổi thực sự và tích cực nhằm tăng cường quyền lực và niềm tin cho phụ nữ và em gái, và làm chuyển biến mối quan hệ giữa nam và nữ ở các tầng lớp xã hội khác nhau.
Nhưng trách nhiệm giải trình không chỉ dừng lại ở những người có quyền lực, mà còn liên quan đến mỗi chúng ta. Trách nhiệm giải trình đòi hỏi các doanh nhân phải tiến hành phòng chống HIV tại nơi làm việc và cho cả cộng đồng, phải quan tâm tới những lao động bị nhiễm và gia đình của họ. Trách nhiệm giải trình cũng bắt buộc những nhân viên y tế, lãnh đạo các cộng đồng và các tổ chức tôn giáo phải lắng nghe và quan tâm mà không được phán xét. Trách nhiệm giải trình cũng yêu cầu những người cha, những người chồng, cậu con trai và những người anh trai, những cậu em trai phải ủng hộ và khẳng định các quyền của phụ nữ. Trách nhiệm giải trình cũng đòi hỏi các nhà giáo phải nuôi dưỡng mơ ước và nguyện vọng của các nữ sinh. Trách nhiệm giải trình đòi hỏi từng người nam giới phải giúp đỡ nhau để bảo đảm rằng phái nam khác hiểu và thực hiện trách nhiệm của mình và hiểu rằng người đàn ông chân chính có nghĩa vụ bảo vệ những người khác khỏi hiểm nguy. Và trách nhiệm giải trình cũng đòi hỏi mỗi chúng ta phải đưa AIDS ra khỏi bóng tối, và truyền đi thông điệp “Im lặng là chết”.
Theo Kofi A. Annan
Giao ban Ban điều hành Dự án Phòng chống HIV/AIDS khu vực phía Nam
Sáng 06/12/2006, Ban điều hành Dự án Phòng chống HIV/AIDS khu vực phía Nam tổ chức buổi họp giao ban tại Hội trường Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh. Tại buổi họp, các Tiểu ban đã báo cáo tình hình hoạt động trong năm 2006 và định hướng kế hoạch hoạt động năm 2007. Trong năm qua, các Tiểu ban đã cùng với Ban điều hành tham gia giám sát và hỗ trợ hoạt động phòng chống AIDS tại các tỉnh; tổ chức những lớp tập huấn cơ bản về những nội dung liên quan cho cán bộ thuộc các tiểu ban. Đây là năm đầu tiên nên Ban điều hành còn đang trong quá trình tìm hiểu để đi đúng hướng. Nhìn chung, hoạt động phòng chống HIV/AIDS tại một số tỉnh thành khu vực phía Nam năm qua còn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức, đặc biệt là đối với những chương trình mới như: Chương trình chăm sóc điều trị, Chương trình dự phòng lây truyền mẹ con… Do đó, định hướng hoạt động năm 2007 là tập trung vận động sự quan tâm của lãnh đạo các tỉnh thành để có sự chỉ đạo chặt chẽ và hỗ trợ nhiều hơn đối với hoạt động phòng chống AIDS. Đồng thời, các Tiểu ban cũng có kế hoạch để hỗ trợ về mặt kỹ thuật cho những tỉnh có nhu cầu. Tại buổi họp này, các Tiểu ban cũng nêu lên khó khăn về sự thiếu nhân lực chuyên trách hoạt động này.
Tin giao ban T3G quận huyện quý 4/2006
Ngày 7/12/2006 tại 22/24 quận huyện và đại diện một số Chương trình sức khỏe tham dự giao ban T3G quận huyện quý 4/2006. Nội dung gồm báo cáo tình hình hoạt động T3G quận huyện, tình hình kiểm tra năm 2006 và thảo luận rút kinh nghiệm. Bác sĩ Trương Trọng Hoàng nhận xét và đánh giá công tác tổ chức kiểm tra và các biểu mẫu báo cáo, góp ý kiến để công tác kiểm tra đánh giá hoạt động T3G ngày càng trở thành công cụ thúc đẩy hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe một cách hiệu quả. Các T3G đề xuất tiến hành kiểm tra lồng ghép với Đoàn kiểm tra cuối năm của Sở Y tế, kiến nghị T4G nên tổ chức tập huấn những thành viên T3G tham gia kiểm tra hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe cuối năm. Dược sĩ Trần Huệ Trinh, Giám đốc T4G phát biểu đúc kết và đặc biệt cảm ơn các Trung tâm Y tế cử Đại diện Ban Giám đốc tham dự giao ban T3G, thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến công tác truyền thông giáo dục sức khỏe cho nhân dân.
Anh Thi – Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội-1999

Lưỡi báo hiệu tình trạng sức khỏe?

Bác sĩ khám bệnh bao giờ cũng xem lưỡi, có phải lưỡi thể hiện tình trạng sức khỏe không? Lưỡi tôi như có một lớp phấn trắng phủ trên mặt lưỡi như thế có phải là đang tiềm ẩn một bệnh gì không? Lê Thi – Trần Hưng Đạo – Hà Nội.
Có nhiều lý do khiến cho lưỡi biến màu (bình thường lưỡi có màu đỏ nhạt), ví dụ lưỡi bị nhiễm nấm như kiểu trẻ em bị tưa lưỡi hoặc do hút thuốc lá hoặc do uống thuốc kháng sinh. Khi bạn bị bệnh, nhất là bị bệnh sốt thì trên bề mặt lưỡi xuất hiện một lớp mỏng, màu trắng hay hơi vàng, lí do là vì khi ta không khỏe khoắn ta ăn ít và nói cũng ít cho nên lưỡi ít hoạt động vì thế lớp mỏng trên mặt lưỡi là sự tích tụ của vi khuẩn, những hạt li ti của thức ăn và các tế bào bong ra. Khi bị ốm ta cũng có cảm giác khô miệng và không tiết ra đủ nước bọt để lau sạch lớp trắng tích tục đó đi. Và khi ta khỏe trở lại thì lớp trứng ở lưỡi cũng biến mất. Bạn có thể làm cho lưỡi phục hồi màu sắc bình thường bằng cách dùng bàn chải đánh răng chải nhẹ lên bè mặt lưỡi hoặc dùng nạo lưỡi. Vệ sinh răng miệng hàng ngày càng tốt hơn nếu thêm động tác vệ sinh cho lưỡi. Các thầy thuốc đông y cho rằng lưỡi phản ánh tình trạng nội tạng trong cơ thể. Cho nên quan sát lưỡi dựa vào màu sắc, hình khối và những đặc điểm trên bề mặt lưỡi để chẩn đoán các bệnh và đánh giá vận khí chung của con người. Ví dụ lưỡi có màu nhợt nhạt là thể hiện tình trạng khí huyết không vượng hoặc có vấn đề về máu. Lưỡi có lớp tưa mỏng màu trắng vẫn được coi là bình thường nhưng nếu dày và có màu vàng hay bóng nhẫy như có mỡ thì các thầy thuốc đông y thường chuẩn đoán là có bệnh ở đường tiêu hóa. Lưỡi có những chấm đỏ được xem là bị căng thẳng thần kinh. Vậy nếu bạn vẫn còn lo ngại về lớp trắng ở lưỡi bạn nên tham khảo thêm ý kiến của các thầy thuốc đông y. Ngoài việc chế thành dược phẩm, số kiến này còn được ông chỉ đạo dùng chế tạo rượu kiến, trà kiến, nước giải khát kiến. Để đối phó với bệnh phong thấp, Ngô Chí Thành chế loại chuyên dược Mã nghĩ loại phong thấp linh. Theo thống kê 90% người bệnh được chữa khỏi. Đã có vài nghìn người bệnh nặng có thể ngồi dạy được. Kiến cũng có thể trị được bệnh nghẽn máu não. Tân Phượng Hà, diễn viên trứ danh của Trung Quốc, đã 6 năm liền sử dụng loại thuốc phối chế của Ngô Chí Thành. Kết quả là bà có thể rời khỏi giường, đi bách bộ, tóc bạc trở thành đen. Trong quá trình trị liệu những bệnh nhân như phong thấp, Ngô Chí Thành tình cờ phát hiện triệu chứng viêm gan của họ cũng biết mất. Thế là một loại đặc dược về viêm gan được chế tạo và có mặt trên thị trường. Trong 5 năm, 49 nghìn người dùng thuốc, hiệu suất đạt đến 97%. Theo lý luận Trung y, gan là gốc của cơ thể, nhiều bệnh tật phát sinh do gan suy yếu. Mã nghĩ là loại thuốc bổ gan hiệu quả. Năm qua, một giáo sư đã viết thư tán thành nghiên cứu của Ngô Chí Thành. Trong hội nghị y học ở Mỹ, bác sĩ Ngô Chí Thành đã nhận Huy chương vàng về công trình nghiên cứu của ông. Ở thế bất lợi họ vượt qua nhược điểm của mình bằng tính tiến công, nâng cao lòng tự tin, nhờ đó họ mới giao hợp được. giống như một nghệ sĩ xiếc đi trên dây, họ phải không ngừng di chuyển. Họ lấy sáng kiến chủ động để bù đắp cho sự thiếu tự tin. Biến cố chủ yếu trong tình dục là sự cương cứng của đàn ông. Nó chịu ảnh hưởng của yếu tố tâm lý hóa học nội tại của lòng tin tưởng và dễ bị thương tổn bởi chính chủ động của phụ nữ. Cho nên nếu phụ nữ tấn công trước thì nguy cơ làm phương hại đến toàn bộ quá trình, làm rối loạn tính tự chủ của đàn ông xuất hiện liệt dương giả. Tóm lại đàn ông ít được đảm bảo hơn, ít tự tin hơn, vì tình dục của họ phụ thuộc vào sự hoạt động thông qua một quá trình bấp bệnh khó lường trước hết được, không kiểm soát hết được. Đôi lúc người đàn ông làm tình chỉ là việc bất đắc dĩ về mặt tâm lý, không đơn thuần để tìm khoái cảm, mà để trắc nghiệm nhân thân, để tự khẳng định mình là một người đàn ông.
BS Đào Xuân Dũng-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 65(877)1999

Bệnh hóng hớt

Hóng và hớt là hai tiếng nói hàng ngày của dân ta. Nghĩa là của hai tiếng này chẳng nói ra thì mọi người đều đã hiểu. Tuy vậy người viết bài này cũng cứ xin là được trình bày theo thiển ý của mình. Hóng… là nghe được một cái gì đó, tiếng nói nào đó nhưng là từ xa vọng lại, hóng và vọng na ná như nhau. Ngoài ra hóng còn có một nghĩa phụ ngoài cái nghĩa chính vừa nói ở trên đây, đó là người nghe hóng, là người không đầy đủ, biết không đầy đủ cũng có thể gọi là hóng. Vì các cụ vẫn dạy rằng 100 nghe không bằng 1 thấy, 100 thấy không bằng 1 sờ. Còn hớt nghĩa chính của nó là hời hợt, nông cạn, và miêu tả một cử chỉ rằng cái mà mình biết đã hời hợt rồi, đi nói lại với người bên cạnh lại bớt xén, và nữa hớt còn có nghĩa chẳng phải việc mình phải nói, không có ai nhờ mình phải nói những người ấy lại cứ thích làm ra quan trọng rằng cái gì cũng phải có vai trò của mình, nên đã bất cần đi nói với người khác một điều mà điều đó lại bị cắt xén, làm choi người nghe hiểu sai lệch có khi tai hại hơn người nghe vì hiểu sai, nên đã có những hành vi khôn lường. Các bệnh hóng hớt này, ngày nay trở nên trầm trọng nhất là trong mối quan hệ hàng xóm láng giềng, hàng phố với nhau, đã gây nên sự mất đoàn kết, sự hiểu sai lệch về mối quan hệ giữa người với người, ngay cả giữa hai người vốn quen thân với nhau, một người thứ ba chen vô hóng hớt đem chuyện người này đơm đặt cho người kia, sang tai nhau làm cho sự thù hằn cứ thế phát triển. Đấy là mối quan hệ nhỏ, còn ở những việc lớn thì sự hóng hớt càng gây tác hại. Một dự án nọ để mở xa lộ rất là hữu ích cho quốc kế dân sinh, một số phần tử không thích, hoặc không muốn quyền lợi của mình bị sức mẻ, mà cứ muốn đóng tại chỗ, muốn nhà mình vẫn phải nguyên vẹn bèn nghĩ cách xục đi sưu tầm các dư luận về dự án đó rồi bớt xén và bịa thêm ra những tài liệu giả lần mò sang tai hàng xóm láng giềng, dân cư ngụ 2 bên của con đường ấy.Việc làm của một vài kẻ đó đã gây cản trở và phiền nhiễu rất nhiều cho công cuộc xây dựng xa lộ này. Sự hóng hớt về thực chất là tai hại, chúng ta phải kiên quyết với loại tai nạn này. Biết thì cần biết chính xác, biết có nguồn gốc có cứ liệu. Còn khi nói với ai, nói để làm gì, tác dụng gì và có phải là việc của mình không? Đây cũng là một tiêu chuẩn của con người văn minh, tiến bộ. Mùa thu là một cô gái đẹp dịu dàng, dẫu đôi lúc còn đóng đảnh bão giông, nhưng luôn gợi cho ta những mỹ cam, những suy nghĩ sâu sắc về sự tựu thành của thiên nhiên, con người. Tất, nhiên đấy là tổng kết của Hội đồng giám khảo song không phải vì thế mà kịch nói quay lưng với hiện tại bởi các nghệ sĩ vẫn luôn đi cùng với nhân dân của mình. Những con người yêu Đảng có trách nhiệm công dân, những chiến sĩ an ninh kiên quyết tấn công tội phạm, giáo dục kẻ lầm lỗi, những mảnh đời thường nhật vẫn bước lên sàn diễn trong sự hồ hởi hoan nghênh của công chúng. Được biết sau Hội diễn sân khấu kịch nói, nhiều ở không có huy chương như Rừng cháy (Đoàn kịch Nam Định) “Bão không mùa” – nhà hát kịch Thành phố Hồ Chí Minh, “Khoảng khắc mong manh” – Đoàn kịch Bộ Công an vẫn trụ được ở Hà Nội tại nhà hát thể thao, rạp công nhân, Trường đại học kinh tế quốc dân và nhiều điểm diễn khác. Dù Hội đồng giám khảo có đúc kết kinh nghiệm thành công của các vở ở Hội diễn là đi vào đề tài vĩnh cửu thật không rõ đề tài vĩnh cửu là đề tài gì song trước và sau Hội diễn, các tác giả, văn nghệ sĩ cả nước được sự giúp đỡ của các Hội và các cơ quan hữu quan vẫn đang hào hứng đi thực tế để phản ánh cuộc sống sinh động hôm nay theo tiếng gọi của Đảng, theo nguyện vọng của nhân dân. Nghệ thuật là tài sản của nhân dân, nghệ sĩ là con em của nhân dân. Họ phải sống cùng nhân dân trong đời sống hiện thực chứ không thể mong thoát kiếp trẻ trung đời thường để trở thành ông hoàng bà chúa.
Giun đất vị thuốc quý
Trong y học Cổ truyền Đông Phương, giun đất có tên là Địa Long, Thổ Long, Khâu dẫn, Khúc Đàm, Ca Nữ, Câu Vẫn, Phụ Dẫn. Có địa phương còn gọi là Trùn, hay giun đất. Tên thông dụng làm thuốc được gọi là Địa Long Can. Còn tên khoa học của nó thì rất là dài ngoằn ngoèo như chính tên tiếng Việt của nó. Pheretima Asiatia Michaecsen. Tuy là con vật rất là tầm thường, giun đất có công năng trị liệu rất nhiều bệnh. Dân gian dùng để trị sốt rét cấp và mãn tính. Ngoài ra nó còn trị những bệnh giản phế quản, hạ huyết áp, ức chế co bóp ruột non, xơ cứng mạch máu, nhức đầu. Theo giáo sư tiến sĩ Đỗ Tất Lợi, giun đất có chất Lumbritin, tác dụng phá huyết, và do có nhân Purin, làm lợi tiểu và trị đau nhức khớp xương. Theo y học Cổ truyền giun đất có vị mặn, tính hàn, đi vào kinh thận, tỳ và vị. Dùng để chữa những bệnh nóng quá phát cuồng, thanh nhiệt, trấn kinh, giải độc, lợi tiểu, tiểu tiện khó, kinh phong, chết nửa thân mình và các chứng về thận. Sau đây xin dẫn vài phương thuốc hiệu nghiệm của giun đất.
Bùi Quân-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 65(877)1999

Những kẻ nào sinh sống trong miệng chúng ta?

Xin thưa ngay, đó là cả một rừng hàng trăm loài vi trùng, nấm và vi-rút. Các nhà sản xuất thuốc đánh răng gọi chúng là những thằng đều, nhẵn quảng cáo cùng hô to diệt trùng! Sự việc không đơn giản như vậy. Đương nhiên là vi trùng đăng ký cư trú thường xuyên và cư trú lâu năm ở trong miệng người ta, không trừ một ai. Xung quanh chúng ta cả một môi trường sinh sống lý tưởng, nhiệt độ quanh năm điều hòa và ổn định ở 37 độ C, độ ẩm… khá, nguồn thức ăn dồi dào. Ngoài cơm, rau, thịt, bia rượu hưởng như người, nhiều khi có thêm… ngón tay, hòn bi, bút chì, bút máy và nhiều thứ linh tinh khác mà người ta ngậm vào miệng. Mỗi cm vuông, ở mỗi kẽ răng, mỗi nếp nhăn ở lợi nhung nhúc hàng tỷ vi trùng. Đa số các chuyên gia đều đã kiểm kê được từ 200 đến 500 loại vi trùng cư trú trong miệng mỗi người. Người ta mới chỉ nghiên cứu được khoảng 150 loại trong số đó. Hình dáng của chúng dưới kính hiển vi hiện ra rất là đa dạng như hình tròn, hình đũa, có loại như búp ngô, loại xoắn như lò xo… Chúng quần cư tại từng chỗ hoặc bơi lội trong nước bọt. Tuy vi trùng nhiều như vậy nhưng các nhà nghiên cứu từ lâu chỉ tập trung chú ý vào một loại vi trùng đó là liên cầu trùng chỉ sống ở các kẽ răng người, hình tròn, được phát hiện năm 1920. Đến năm 1956 thì người ta lại biết thêm là loại vi trùng này có khả năng phân giải đường, tạo ra acid lắc-tic là thứ có thể ăn mòn men răng dẫn đến sâu răng. Việc nghiên cứu toàn bộ cộng đồng vi trùng trong miệng người được bắt đầu ở chuyên khoa miệng thuộc Trường đại học y khoa ở On-hu-xơ của Đan Mạch vào năm 1966. Người ta gắn vào răng 11 người tình nguyện mỗi người một mẫu băng dính và đề nghị họ không dùng bàn chải đánh răng trong 3 tuần. Dần dần người ta lấy mẫu băng ra và soi dưới kính hiển vi. Các nhà khoa học nhận thấy trên bề mặt bằng ấy xuất hiện nhiều vi trùng, họ cũng thấy loại vi trùng này đến thay thế loại kia và sau cùng thì thấy cả một cộng đồng vi trùng giống hệt như các mẫu băng xung quanh mặt răng. 8 giờ sau khi đánh răng, vi trùng lại sinh sôi và tụ tập nhung nhúc ở kẽ răng, chúng ta là các liên cầu khuẩn. Sau 1 ngày, răng bị bao phủ bởi một lớp dày toàn những cư dân đầu tiên và có thêm một số xạ khuẩn hình đũa, các vi trùng hình sợi chỉ, trong đó có cả loại vi trùng hình thoi tạo ra hợp chất lưu huỳnh bay hơi rất khó ngửi. Tiếp đó, xuất hiện các tụ điểm quần cư của liên cầu khuẩn. Nếu cứ tiếp tục không đánh răng thêm một thời gian nữa sẽ thấy sự sinh sôi nẩy nở của loại xoắn cầu đặc biệt. Sau 3 tuần thì bức tranh về cộng đồng vi khuẩn, sẽ trở nên ổn định, không thay đổi gì nữa và vi trùng sẽ phủ kín bề mặt các răng bởi một lớp dày là 15 mi-cron. Nhà vi sinh học Pei-giơ-co-phin của nước Mỹ đã đặt câu hỏi vi trùng từ đầu xâm nhập vào mồm các trẻ sơ sinh? Ông đã xét nghiệm nước bọt của trẻ sơ sinh và của các bà mẹ đẻ ra chúng trong thời gian là 5 năm và ông đã so sánh AND của các vi trùng có trong nước bọt của họ. Ông khám phá ra rằng người mẹ chính là nguồn gốc cung cấp vi trùng cho chính con họ. Mỗi người trong chúng ta đều mang một mẫu riêng những liên cầu khuẩn, chỉ có mẹ của đứa trẻ sơ sinh mới có mẫu chung với con mình. Có lẽ những vi trùng mà trẻ nhận được từ buổi sơ sinh đến thời thơ ấu, sẽ ở lại suốt đời trong miệng nó. Những vi trùng đó cũng bảo vệ lãnh địa của chúng như các con khỉ bảo vệ lãnh địa của chúng trong cánh rừng nhiệt đới. So sánh với giới vi sinh vật trong miệng các đôi vợ chồng thì thấy vi trùng của họ là khác nhau và chúng có thể truyền một số bệnh qua việc hôn hít. Trong 300 cặp vợ chồng thì chỉ có một cặp trùng nhau về một… mẻ vi trùng. Không có một trường hợp nào trẻ con bị lây nhiễm giới vi sinh vật, từ người bố P. Cô-phin cho rằng vấn đề không hẳn chỉ là mối liên hệ chặt chẽ và thường xuyên của đứa trẻ với người mẹ hơn là với người bố mà chủ yếu là có sự tham gia của hệ miễn dịch. Chính hệ miễn dịch này có thể ngăn cả hoặc chặn đứng được sự truyền miễn bệnh. Và may mắn hơn là một số vi trùng trong miệng chúng ta lại thực hiện một chức năng có lợi cho con người là ngăn chặn sự xâm nhập của các vi trùng có hại. Vì thế, cái việc đánh răng với thuốc đánh răng diệt trùng để giữ vệ sinh chỉ đúng một phần mà thôi. (Theo khoa học và đời sống Nga tháng 2 năm 1999).
V.H.C-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 61(873)1999

Thiết bị xử lý nước có đáng tin cậy không?

Thiết bị xử lý nước của gia đình có loại trừ được tất cả những tác nhân gây bệnh không? Và nước đã xử lý có thể uống được không? Lệ Thị Vân – Hà Nội. Hiện nay nhiều gia đình đã đặt hệ thống thiết bị xử lý nước với nguồn nước chủ yếu là các giếng khoan. Những thiết bị đó thường chỉ là những giải pháp tạm thời vì phải định kỳ bảo dưỡng với những khó khăn trong việc theo dõi hoạt động của nó và hiệu quả thay đổi theo mức độ nhiễm. Có nhiều loại thiết bị với những công nghệ xử lý khác nhau. Các công nghệ xử lý nước có thể là bộ phận lọc bằng than hoạt hóa, trao đổi ion, thẩm thấu, chưng cất, oxy hóa bằng hóa chất và bức xạ tia cực tím. Không có một hệ thống xử lý nào loại trừ tất cả những chất làm nhiễm bẩn nước và hiệu quả các công nghệ xử lý cũng khác nhau rất nhiều ở việc có loại trừ được nhiều loại tác nhân gây nhiễm bẩn hay không. Ví dụ bộ phận lọc với than hoạt hóa chỉ có hiệu quả với các thể hữu cơ, thuốc trừ sâu và chất chì, chưng cất nước có thể loại trừ các kim loại và các vi sinh vật. Do đó, một bước quan trọng đầu tiên với người sử dụng trước khi quyết định mua thiết bị lọc nước là phải đem mẫu nước đi xét nghiệm để xem loại xử lý nào là thích hợp nhất. Trên thị trường nước ta có nhiều thiết bị lọc nước nhưng không phải mọi thiết bị đều đã được cơ quan có trách nhiệm cấp giấy phép. Vì vậy khi mua nên tìm những thiết bị xử lý nước đã được viện vệ sinh dịch tễ hay Bộ y tế công nhận thì mới có thể tin là uống được.
Lời thề y khoa của y sĩ Bồ Đào Nha gốc Do Thái năm 1568. Tôi đã không bao giờ đưa cho một người nào một chén đầy thuốc độc giết người. Tôi chưa hề giúp đỡ một người đàn bà nào phái thai. Tôi chưa hề có một hành động bất lương nào tại gia đình mà tôi săn sóc, nói tóm lại tôi chưa hề làm việc gì không xứng đáng đối với người thầy thuốc danh tiếng và ưu tú. Tôi thường lấy Hyppocrate, Galier, những bậc thầy của y học làm gương mẫu. Tôi không bao giờ chê bai những công trình của những người tỏ ra xuất sắc trong nghệ thuật điều trị. Tôi đã lao mình vào học tập với ý chí sắt đá, mà không có sự gì mặc dù quan trọng đến đâu, có thể làm tôi xao lãng sự độc những công trình của các tác giả danh tiếng kể cả sự hy sinh di sản, sự vượt biển, những cuộc hành hương và đày đi biệt xứ. Tôi đã tự nguyện chịu đựng những thách đố để xứng đáng là người hiền triết có trái tim dũng cảm mà không dễ gì chế ngự được. Đến nay tôi đã có rất nhiều học trò và tôi đã đối xử với họ như là những người con trai tôi. Tôi đã dạy dỗ họ vớ tất cả sự thành tâm có thể có được, và thúc đẩy họ cố gắng tiến tới ngang hàng với những người xuất sắc nhất. Tôi đã viết những sách y học không vì một tham vọng nào khác ngoại trừ mục đích bằng cách nào đó để bảo vệ sức khỏe của con người. Nếu tôi đã đạt được điều này tôi để cho người khác xét đoán. Dù sao đó là mục tieu mà tôi luôn theo đuổi và vẫn cầu xin được. Làm tại Salonique 1539.
D.V có vấn đề?
Kính gửi: Tri thức trẻ. Tôi là một độc giả thường xuyên của quý báo. Thời gian qua, thông qua Qúy báo mà tôi biết được nhiều vấn đề rất cần thiết trong cuộc sống. Tôi có một nỗi bâng khuâng trong lòng đã từ lâu mà không dám nói với ai. Nay tôi mạnh dạn hỏi quý báo. Nếu có gì không phải tôi xin được cáo lỗi trước . Tôi là nam giới, năm nay tôi đã 27 tuổi và đã tham gia công tác tại một doanh nghiệp Nhà nước. Cách đây 7 năm, khi đi học Đại học, trong một lần tắm chung với bạn bè cùng phòng, tôi mới nhận thấy rằng mình có vấn về bộ phận sinh dục. Tôi thấy dương vật rất nhỏ, nhỏ hơn nhiều lần so với bạn bè cùng lứa tuổi. Khi ở trạng thái cương cứng nó chỉ dài khoảng 6 đến 7 cm. Đồng thời lông tại bộ phận này rất ít nếu không nói là không có. Chính điều này đã làm cho tôi có mặc cảm với bạn và không bao giờ dám mặc quần cộc khi có người khác. Cũng vì mặc cảm đó mà tôi không dám kết thân với các bạn gái. Cho đến nay, tình trạng trên cũng không có gì thay đổi đáng kể. Cũng xin nói rằng trong gia đình tôi có 6 anh em trai, các anh tôi đều đã xây dựng gia đình và có con bình thường. Xin nói thêm rằng khả năng tư duy của tôi vẫn bình thường. Xin hỏi quý báo, có cách gì để làm cải thiện tình trạng nói trên không, có thể làm ở đâu và mức độ chi phí? Hoặc giả nếu muốn mọc thêm lông thì điều trị bằng cách nào, ở đâu? Hiện nay tôi rất bi quan và không tập trung vào công tác. Rất mong quý báo có ý kiến trả lời. Xin quý báo cho tôi được giấu tên và mong được trả lời trên báo. Rất mong tin.
BS Hồng Ánh-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 61(873)1999

Phục chế voi mamut

Những điều thấy trong bộ phim công viên kỷ Jura đang trở thành hiện thực tại vùng Siberi nước Nga. Tuy nhiên vai chính ở đây không phải là khủng long và là voi Mamut đã tuyệt chủng cách đây 12 nghìn năm. Tháng 9 năm nay, đội khoa học quốc tế sẽ bắt đầu khai quật tại khu vực băng tuyết quanh năm ở Siberi Nga một chú voi Mamut còn nguyên vẹn thân thể và bộ lông suốt 23 nghìn năm trước đây nhờ băng giá. Họ có kế hoạch sẽ phục chế con Mamut này cho sống lại, đồng thời tìm hiểu lý do tuyệt chủng của chúng. Nhà thám hiểm Pháp Buycos cho hay: do các tổ chức mềm và bộ lông còn nguyên nên tin rằng có thể tìm thấy DNA bên trong để tiến hành phục chế. Ông cho hay từ bức ảnh còn giữ được, có thể thấy các loại lông cùng màu sắc vẫn còn nguyên kể cả lớp da của chúng. Voi do một bộ tộc ở Siberi phát hiện nhưng ngà đã bị lấy mất. Toàn bộ khối băng có chứa voi Mamut nặng 33 tấn, muốn khai quật phải dùng tới loại máy bay trực thăng hạng nặng chở tới một phòng thí nghiệm gần đó để tiến hành nghiên cứu. Voi Mamut thuộc loại mũi dài, sống ở châu Phi cách đây 10 nghìn tới 2 triệu năm sau đó tới sống tại vùng Á, u và Bắc Mỹ. Nó có bộ lông dày, có hình dạng như voi hiện nay, dưới da có lớp mỡ chịu rét tốt và bị tuyệt chủng khoảng 12 nghìn năm trước. (Theo báo “Qủa Táo” tháng 8 năm 1999).
Sống sót sau 19 ngày bị vùi lấp
Ngày 21 tháng 9 vừa qua đất nước Đài Loan, đã phải chịu những thiệt hại nặng nề sau một cơn địa chấn mạnh 7,6 độ richter, hơn 2300 người chết và nhiều người bị vùi lấp trong các đồng đổ nát. Nhưng cũng có nhiều việc khiến mọi người phải ngạc nhiên. Đầu tiên là việc đội cứu nạn tìm thấy một cậu bé vẫn còn sống sót sau 87 giờ, và hôm ngày 10 tháng 10 vừa qua, tại Nanton 2 chú chó Lucky và Paopao đã được cứu thoát một cách tình cờ sau 19 ngày bị chôn vùi khi chủ của chúng, ông Lin dùng xẻng đào bới đống gạch đá để tìm các tài liệu quan trọng. Theo ông Lin thì 2 chú chó đã sống trong một bể cá suốt 19 ngày. Do phải ngâm nước quá lâu nên sức khỏe của chúng không được tốt. Nhưng các bác sĩ thú ý cho rằng chỉ sau vài ngày nữa, 2 chú chó sẽ hoàn toàn bình phục. (Theo AFP).
Những kiệt tác từ rác
Anh Olivier Jacques Prevot là một nhà điều khắc thuộc loại đặc biệt. Trong xưởng nặn của anh, ở Val-de-Marne, anh không hề sử dụng đến đồng thanh, đất sét cũng như đá hoa. Vật liệu được anh ưa thích hơn cả là rác rưởi bỏ đi. Trong tay anh, những vỏ đồ hộp, chai, lọ và những bị đông đựng nước tẩy, giặt… được biến đổi thần kỳ thành những con hươu cao cổ hay những vật cổ. Trong hình là bức tượng người phụ nữ cổ xưa và các thùng rác quý của anh.
Trò chơi nguy hiểm
Cháu Bùi Văn Hùng 6 tuổi, được đưa vào phòng cấp cứu Viện mắt trung ương trong tình trạng chảy máu nhiều, không mở được mắt trái. Nguyên nhân trong khi dùng súng cao su đi bắn chim cùng các bạn, chẳng may Hùng đã bị một viên đạn lạc bằng đá cuội không biết của bạn nào bắn trúng vào mắt trái. Mặc dù đã được các bác sĩ tận tình cứu chữa những con mắt trái của em vĩnh viễn không nhìn được nữa. Các bậc phụ huynh nên nhắc nhở con em mình không nên chơi những trò nguy hiểm, tránh tình trạng đáng tiếc xảy ra.
Đặt tên cho ảnh
Kết quả số 54. 30 nghìn đồng giải thưởng kỳ này xin tặng bạn Vũ Tuấn Khiêm – tập thể Bộ nội vụ thanh niên – quận Ba Đình – Hà Nội, với “Áp đảo”.
Một tháng tuần báo biếu xin gửi đến các địa chỉ sau: Hà Thị Thoa – lớp 43 Khoa ngôn ngữ – Đại học khoa học xã hội và nhân văn với “Thiên nhiên đang kêu cứu”, Lý Hồng Danh – trạm y tế xã Sính Lủng – huyện Đồng Văn – Hà Giang với “của lạ về rừng”, Hà Văn Sầm – 19 Tiền Cảng – phường 9 Vũng Tàu với “ưu tiên đặc biệt”, Bùi Thượng Hải – hòm thư 2BA – 132 Nghĩa Đàn – Nghệ An với “Tọa sơn quan hổ đấu”, Nguyễn Vinh Quang – Công ty lắp máy và XD 69 – 3 Hoàng Thạch – Hải Dương với “lợi nhuận hay lợi ích”.
Thư viết trong cuộc mít tinh
Trong cuộc mít tinh, một diễn viên đang sôi nổi phát biểu ý kiến thì nhận được mẩu thư nho nhỏ với hai từ cộc lốc: “Thằng ngốc” đọc xong, vị diễn giả vẫn nói một cách bình tĩnh: “Các bạn thân mến!”. Tôi vẫn thường nhận được thư kiểu như thế này (diễn giả giơ thư đó lên) trong đó người ta quyên ký tên mình, nhưng đây là lần đầu tiên hôm nay tôi nhận được bức thư trong đó có ký tên mà không lời.
Mẹ và con
Một bé trai 7 tuổi bị ốm đang nằm viện xoay xoay họp sữa trong tay nói với mẹ. Con mẹ ơi, mẹ mang hộp sữa này trả lại cô Hoa đi. Mẹ: sao vậy con? Con: vì con thấy chỗ quan trọng là hạn dùng ngày … tháng … năm sử dụng tốt nhất lại không ghi gì cả, biết đầu hộp sữa này cô Hoa đã mua cách đây mấy năm rồi mới mang vào thăm con.
ND-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 59(871)1999

Thuốc quý từ cây nho

Nho là một trong những loài cây trái cổ nhất trên thế giới. Loài người biết sử dụng quả nho từ thời tiền sử là 5 nghìn năm trước công nguyên cây nho đã được thuần hóa và trồng ở vùng Địa Trung Hải, sau đó dần dần di thực đến các nước khác. Nho được di thực sang các nước Đông Nam Á khoảng từ thế kỷ 21. Hiện nay nho là thứ trái cây có sản lượng cao nhất, hàng năm trên thế giới thu hoạch khoảng 7 triệu tấn quả và trên 85% sản lượng được sử dụng để sản xuất rượu. Trong quả có nhiều chất dinh dưỡng và hoạt chất sinh học cần thiết đối với cơ thể các loại đường acid hữu cơ trong quả nho dễ dàng được cơ thể hấp thụ và có tác dụng tăng cường chức năng của hệ thống tiêu hóa, nho có hàm lượng sắt và can xi cao, cho nên đó là một loại thức ăn rất tốt đối với trẻ em, phụ nữ và những người cơ thể suy nhược do thiếu máu, có nhiều loại acid amin, các vitamin và nguyên tố vi lượng, cho nên là loại thức ăn bổ dưỡng rất tốt đối với người suy nhược thần kinh và lao động nặng nhọc. Tác dụng chữa bệnh của cây nho đã được viết trong Thần Nông bản thảo kinh bộ sách thuốc cổ nhất của y học cổ truyền Trung Hoa, các sách thuốc cổ trong thời kỳ muộn hơn như bản thảo diễn nghĩa, bản thảo cương mục, bản thảo Cầu Chân… cũng ghi lại nhiều tư liệu quý về tác dụng chữa bệnh của cây nho. Tất cả các bộ phận của cây nho từ lâu đã được sử dụng như những vị thuốc trong y học cổ truyền. Theo Trung dược đại từ điển quả nho có vị ngọt chát – cam sáp, tính bình, không độc, vào các kinh phế, tỉ và thận, có tác dụng bổ khí huyết mạnh gân cốt, tăng lực, cường trí lợi tiểu tiện, nâng cao khả năng chống lạnh, chủ trì các chứng khí huyết hư nhược, phế hư khái thấu như phổi yếu, ho, tấm quý đạo hoảng sợ hãi, mồ hôi trộm, gân cốt tê đau, các chứng bệnh về tiểu tiện… tuy nhiên ăn quá nhiều nho sẽ sinh nội nhiệt và bị tiêu chảy. Rễ nho sẽ sinh nội nhiệt và bị tiêu chảy. Rễ nho vị ngọt chát, tính bình, không độc, có tác dụng trừ phong thấp, lợi tiểu tiện, chữa phù thũng. Lá, thân và tua, vị ngọt chát, tính bình, không độc, có tác dụng chữa chứng mắt sưng đỏ, lợi tiểu tiện, trị thân thể đau nhức… Dưới đây là một số ứng dụng cụ thể.
Chữa viêm thận mạn tính nho khô với 20 gam, ý dĩ nhân 20 gam, quả dâu chín 30 gam, thêm lượng gạo tẻ vừa đủ để nấu cháo hành, chia 2 lần ăn trong ngày.
Chữa thiếu máu, tiểu cầu bị giảm, hàng ngày uống rượu nho đỏ 2 lần vào buổi sáng và buổi tối, mỗi lần là từ 10 ml đến 15 ml. Uống như vậy còn có tác dụng chữa các chứng bệnh huyết áp thấp, đường huyết thấp, mệt mỏi, chóng mặt, tim đập chậm.
Chữa bênh tăng huyết áp nước ép quả nho, nước ép rau cần, mỗi thứ là 15 ml, đem trộn đều với nước ấm để uống, ngày uống là 2 lần như vậy, vào đầu buổi sáng và buổi chiều.
Chữa tiểu tiện ra máu: Nho tươi là 150 gam, ngó sen tươi 250 gam, hai thứ đem giã nát, lọc lấy nước cốt thêm chút mật ong và nước đã đun sôi vào hòa đều, chia ra làm 3 phần uống vào trước bữa ăn.
Chữa động thai: Nho khô 30 gam, đại táo (táo tàu dùng làm thuốc) là 15 gam, sắc với nước uống. Có thể thay đại táo bằng hạt sen đã bóc vỏ lụa và bỏ lõi là 30 gam. Nếu có điều kiện thêm 30 gam rễ cây gai làm bánh trữ ma căn cùng sắc uống càng tốt.
Chữa bệnh nôn mửa khi có thai: thân cây nho có thể thay bằng rễ hoặc tua 10 gam khô sắc kỹ với nước chia làm nhiều lần uống thay nước trong ngày. Nếu không có thân, rễ cây, có thể dùng quả nho khô 30 gam sắc uống cũng có tác dụng.
Chữa bệnh khản tiếng nước ép nho, nước mía ép, mỗi thứ 1 chén con, hòa đều với nước sôi uống dần. Đủ kiến thức một y tá chưa? Có mặt còn hụt song có mặt lại thừa. Ví dụ các y tá này sẽ đỡ đẻ. Sao không dạy kèm các phương pháp chữa trị cổ truyền? Tôi kể lại chuyện ở bản Kit Toong Hoong cho bác sĩ Lê Thế Biểu nghe. Anh cười gì mà chẳng muốn. Nhưng có việc không làm nổi. Y học cổ truyền ngoài những nguyên lý chung còn có bí truyền của từng vùng dân tộc, từng cộng đồng dân cư. Có lẽ sau này, các tỉnh nên làm, Bộ y tế nên có định hướng. Ông lang vườn, bà lang Mường, Tại mình không dám nâng vị thế của họ lên. Mai một đi bao nhiêu người tài giỏi, tôi nói với bác sĩ Lê Thế Biểu. Biểu cười vâng, quả có vậy. Chúng tôi trò chuyện lan man trên đường sang một khoa khác. Nơi lớp y tá có giờ học tiếp theo. Hai mươi ba học sinh quây quần quanh một ca đỡ đẻ. Có bảng đen. Có tranh ảnh giáo dục trực quan. Có một nữ bác sĩ đóng vai sản phụ nằm trên bàn. Có phủ vải trắng, có bô, chậu đặt đúng vị trí. Có đầy đủ dụng cụ cho mọi tinh tế. Điều khó lá đơn giản hóa bài giảng. Kéo thấp xuống và thao tác hết sức chậm rãi cho hợp với trình độ người tiếp thu, giờ học này vui hơn việc đánh vần tên thuốc bên khoa Dược. Lại còn được cười đến đỏ mặt, các cháu học sinh gái cấu vào nhau mà cười khi được học hết những điều mà ở bản, ở Mường phải kiêng kỵ khi nói ra thành tiếng, thành lời. Tôi thích thú quan sát giờ học. Các cháu học sinh trong áo mũ công tác trắng toát như loài cò núi. Bay về đây tha mồi để khi quay về núi sẽ hóa làm bà tiên, bà mụ như trong cổ tích tôi đã đọc.
Huyên Thảo-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 59(871)1999